Nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ em là ba nhiệm vụ cốt lõi của giáo dục mầm non, trong đó công tác nuôi dưỡng giữ vai trò đặc biệt quan trọng, góp phần bảo đảm sự phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ và tinh thần của trẻ. Chất lượng bữa ăn bán trú tại trường học không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tầm vóc của trẻ mà còn tạo nền tảng để trẻ học tập, vui chơi và phát triển toàn diện.
Để tổ chức tốt bữa ăn bán trú, bên cạnh đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên, lực lượng lao động hợp đồng vị trí nấu ăn (gọi chung là cô nuôi/nhân viên nấu ăn) tại các cơ sở giáo dục mầm non công lập giữ vai trò không thể thay thế. Việc xây dựng chính sách hỗ trợ đối với lực lượng này là yêu cầu cần thiết, góp phần ổn định đội ngũ, nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ và bảo đảm sự phát triển bền vững của giáo dục mầm non.
Vai trò quan trọng của những “cô nuôi” trong trường mầm non
Theo Điều lệ trường mầm non, cơ sở giáo dục mầm non có nhiệm vụ tổ chức nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ em theo Chương trình giáo dục mầm non. Đối với các trường tổ chức bán trú, bếp ăn không chỉ là nơi chế biến thực phẩm mà còn là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ hoạt động của nhà trường.
Hằng ngày, các cô nuôi thực hiện nhiều công việc như tiếp nhận và kiểm tra thực phẩm, sơ chế, chế biến, chia khẩu phần ăn, lưu mẫu thức ăn, vệ sinh khu vực bếp và dụng cụ chế biến, đồng thời thực hiện nghiêm các quy định về an toàn thực phẩm. Mỗi suất ăn được chuẩn bị cẩn trọng không chỉ bảo đảm nhu cầu dinh dưỡng mà còn góp phần phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, bảo vệ sức khỏe cho trẻ.
Cô nuôi Hồ Thị Đoàn, Trường mầm non Húc, xã Khe Sanh
Có thể nói, đội ngũ nhân viên nấu ăn là những người âm thầm góp phần tạo nên môi trường giáo dục an toàn, thân thiện và chất lượng cho trẻ em mầm non.
Thực tiễn đặt ra yêu cầu cần có chính sách hỗ trợ phù hợp
Từ năm 2018, tỉnh Quảng Trị (cũ) đã ban hành Nghị quyết số 35/2018/NQ-HĐND quy định thực hiện chế độ lương và hỗ trợ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp đối với nhân viên nấu ăn trong các trường mầm non công lập. Tỉnh Quảng Bình (cũ), vừa giao nhiệm vụ cấp huyện (trước khi giải thể) chủ động trích ngân sách hỗ trợ, vừa đẩy mạnh xã hội hóa để hỗ trợ lương và đóng bảo hiểm cho nhân viên nấu ăn. Các chính sách này đã góp phần hỗ trợ các nhà trường duy trì hoạt động bán trú, ổn định đội ngũ lao động và bảo đảm công tác nuôi dưỡng trẻ.
Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, tỉnh Quảng Trị mới được hình thành trên cơ sở hợp nhất hai tỉnh Quảng Trị và Quảng Bình. Để bảo đảm tính liên tục của chính sách trong giai đoạn chuyển tiếp, Hội đồng nhân dân tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 47/NQ-HĐND áp dụng Nghị quyết số 35/2018/NQ-HĐND trên địa bàn toàn tỉnh mới. Tuy nhiên, theo quy định, Nghị quyết này chỉ giải quyết việc thực hiện chính sách đến hết năm 2026.
Bước sang năm 2027, nếu không ban hành nghị quyết mới thì toàn bộ chính sách hỗ trợ đối với lao động hợp đồng vị trí nấu ăn sẽ không còn cơ sở pháp lý để tiếp tục thực hiện. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động mà còn tác động trực tiếp đến việc tổ chức bữa ăn bán trú tại các cơ sở giáo dục mầm non công lập trên địa bàn tỉnh.
Bên cạnh đó, sau nhiều năm thực hiện, mức hỗ trợ theo Nghị quyết số 35/2018/NQ-HĐND không còn phù hợp với thực tiễn. Mức lương tối thiểu vùng đã được Chính phủ điều chỉnh nhiều lần, trong khi khối lượng công việc, yêu cầu về an toàn thực phẩm và chất lượng bữa ăn ngày càng cao. Thu nhập của nhân viên nấu ăn vẫn còn thấp, chưa tương xứng với tính chất công việc, dẫn đến nhiều trường gặp khó khăn trong việc hợp đồng và giữ chân người lao động, nhất là tại các địa bàn vùng khó khăn và vùng đặc biệt khó khăn.
Chính sách hỗ trợ – giải pháp ổn định đội ngũ và nâng cao chất lượng nuôi dưỡng trẻ
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, Sở Giáo dục và Đào tạo đang tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh trình Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành Nghị quyết quy định về hỗ trợ đối với lao động hợp đồng vị trí nấu ăn trong các cơ sở giáo dục mầm non công lập tỉnh Quảng Trị.
Cô nuôi Nguyễn Thị Minh, Trường mầm non Hướng Phùng, xã Hướng Phùng
Dự thảo Nghị quyết được xây dựng trên cơ sở kế thừa các chính sách còn phù hợp, đồng thời cập nhật các quy định mới của pháp luật và điều kiện thực tiễn của tỉnh. Chính sách dự kiến tập trung vào việc hỗ trợ tiền lương và các khoản bảo hiểm đối với lao động hợp đồng vị trí nấu ăn; ưu tiên mức hỗ trợ cao hơn đối với các trường, điểm trường, phân hiệu trường thuộc vùng khó khăn và vùng đặc biệt khó khăn; quy định rõ nguồn kinh phí, nguyên tắc thực hiện và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong tổ chức thực hiện.
Việc ban hành Nghị quyết không chỉ nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động mà còn tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục mầm non ổn định đội ngũ nhân viên nấu ăn, nâng cao chất lượng tổ chức bữa ăn bán trú và bảo đảm an toàn thực phẩm trong trường học.
Vì sự phát triển toàn diện của trẻ em
Đầu tư cho giáo dục mầm non là đầu tư cho tương lai. Quan tâm đến đội ngũ lao động hợp đồng vị trí nấu ăn cũng chính là quan tâm đến chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em ngay từ những năm đầu đời.
Việc ban hành chính sách hỗ trợ đối với nhân viên nấu ăn không chỉ thể hiện sự quan tâm của tỉnh đối với người lao động mà còn khẳng định quyết tâm của ngành Giáo dục trong việc xây dựng môi trường giáo dục mầm non an toàn, chất lượng và nhân văn. Đây là giải pháp thiết thực nhằm nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển toàn diện của trẻ em và góp phần thực hiện mục tiêu phát triển giáo dục mầm non trong giai đoạn mới./.
