Giữa đại ngàn phía Tây tỉnh Quảng Trị, nơi những bản làng của đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn về điều kiện kinh tế - xã hội, chuyển đổi số đang từng bước tạo nên những thay đổi tích cực trong giáo dục. Tại Trường Tiểu học Tà Rụt, công nghệ số không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà trường mà còn góp phần đổi mới phương pháp dạy học, thu hẹp khoảng cách trong tiếp cận tri thức và môi trường giáo dục hiện đại đối với học sinh vùng cao.
Được thành lập từ trước ngày đất nước thống nhất, Trường Tiểu học Tà Rụt luôn là điểm sáng của giáo dục vùng khó. Trải qua nhiều giai đoạn xây dựng và phát triển, năm 2018 trường được công nhận đạt chuẩn quốc gia. Đến năm học 2023 - 2024, nhà trường tiếp tục được công nhận đạt kiểm định chất lượng giáo dục mức độ 2 và đạt chuẩn quốc gia mức độ 1. Những kết quả đó là nền tảng quan trọng để nhà trường mạnh dạn triển khai các nhiệm vụ ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động quản lý, dạy học.
Năm học 2025 - 2026, Trường Tiểu học Tà Rụt có 636 học sinh, trong đó 533 em là học sinh đồng bào dân tộc thiểu số, đội ngũ gồm 46 cán bộ, giáo viên và nhân viên đang công tác tại 3 điểm trường. Mặc dù điều kiện còn nhiều khó khăn, nhà trường vẫn từng bước đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin với hệ thống Internet, mạng Wi-Fi, phòng tin học, máy tính và các thiết bị trình chiếu phục vụ công tác quản lý cũng như hoạt động dạy học.
Nhận thức rõ chuyển đổi số là yêu cầu tất yếu của đổi mới giáo dục, Ban Giám hiệu nhà trường đã xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm trong nhiều năm qua. Hiện nay, nhà trường triển khai đồng bộ nhiều nền tảng số phục vụ công tác quản lý như Cơ sở dữ liệu ngành Giáo dục, hệ thống quản lý trường học SMAS, phần mềm kế toán, quản lý thư viện, quản lý nhân sự, quản lý văn bản và hồ sơ công việc, cổng thông tin điện tử cùng nhiều hệ thống chuyên ngành khác. Hồ sơ điện tử, chữ ký số, học bạ số từng bước thay thế phương thức làm việc truyền thống, góp phần giảm đáng kể giấy tờ hành chính, rút ngắn thời gian xử lý công việc và nâng cao tính chính xác trong quản lý.
Không chỉ thay đổi phương thức quản lý, chuyển đổi số còn tạo động lực đổi mới phương pháp giảng dạy. Giáo viên chủ động xây dựng giáo án điện tử, khai thác học liệu số, sử dụng tivi thông minh và các thiết bị công nghệ trong quá trình giảng dạy. Những bài học trở nên trực quan, sinh động hơn, giúp học sinh hứng thú tiếp cận kiến thức, phát huy tính chủ động và khả năng sáng tạo.
Đối với học sinh, việc được tiếp cận công nghệ thông tin ngay từ bậc tiểu học góp phần hình thành những kỹ năng số cơ bản, tạo nền tảng để các em tự tin tiếp cận môi trường học tập hiện đại ở các cấp học tiếp theo. Đồng thời, việc kết nối giữa nhà trường với phụ huynh thông qua các nền tảng số cũng trở nên thuận tiện, nhanh chóng và hiệu quả hơn, góp phần nâng cao chất lượng phối hợp trong công tác giáo dục.
Song song với đó, nhà trường đặc biệt chú trọng xây dựng dữ liệu số và chuẩn hóa quy trình quản lý. Thông tin trên Cơ sở dữ liệu ngành được cập nhật đầy đủ, chính xác, hồ sơ, văn bản được số hóa, học bạ số được triển khai theo lộ trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nhà trường cũng tăng cường các giải pháp bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân trong quá trình vận hành hệ thống. Đến nay, 100% cán bộ, giáo viên, nhân viên đã hoàn thiện định danh điện tử mức độ 2; 100% cán bộ, giáo viên có tài khoản chữ ký số để thực hiện ký số học bạ điện tử và các hồ sơ chuyên môn theo quy định.
Thầy Nguyễn Trung Hữu, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tà Rụt, chia sẻ: “Chuyển đổi số có ý nghĩa rất quan trọng đối với nhà trường, nhất là trong điều kiện vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi. Đây là giải pháp góp phần nâng cao chất lượng dạy và học, giúp học sinh tiếp cận học liệu số, bài giảng trực tuyến, đồng thời hỗ trợ nhà trường hiện đại hóa công tác quản lý, số hóa hồ sơ và tăng cường kết nối với phụ huynh.”
Theo thầy Nguyễn Trung Hữu, sau thời gian triển khai, cơ sở vật chất và trang thiết bị công nghệ thông tin của nhà trường từng bước được cải thiện, giáo viên tích cực ứng dụng bài giảng điện tử, học liệu số vào giảng dạy, các phần mềm quản lý và Cơ sở dữ liệu ngành được khai thác hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng quản lý và cải cách hành chính.
“Trong thời gian tới, nhà trường sẽ tiếp tục đầu tư hạ tầng, trang thiết bị, nâng cao năng lực số cho đội ngũ giáo viên, xây dựng học liệu số phù hợp với học sinh vùng dân tộc thiểu số, đẩy mạnh ứng dụng các phần mềm quản lý và tăng cường bảo đảm an toàn, an ninh thông tin. Nhà trường cũng mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của các cấp, các ngành trong đầu tư hạ tầng, thiết bị cũng như công tác đào tạo, bồi dưỡng để chuyển đổi số được triển khai ngày càng hiệu quả hơn.”
Phụ trách công nghệ thông tin của nhà trường, anh Hoàng Việt Dũng, Tổ trưởng Tổ Văn phòng - Nhân viên Thư viện, cho biết đến nay công tác chuyển đổi số tại Trường Tiểu học Tà Rụt đã được triển khai đồng bộ và bài bản. Hầu hết cán bộ, giáo viên đã sử dụng thành thạo các phần mềm phục vụ quản lý và giảng dạy, dữ liệu trên Cơ sở dữ liệu ngành luôn được cập nhật đầy đủ, chính xác và đúng thời gian quy định. Theo anh Dũng, chuyển đổi số không còn là nhiệm vụ mang tính phong trào mà đã trở thành hoạt động thường xuyên trong mọi mặt công tác của nhà trường, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị, đổi mới phương pháp dạy học và từng bước xây dựng môi trường giáo dục hiện đại.
Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình chuyển đổi số tại Trường Tiểu học Tà Rụt vẫn còn không ít khó khăn. Hạ tầng công nghệ thông tin ở một số điểm trường chưa thật sự đồng bộ, nhiều thiết bị đã được sử dụng nhiều năm nên cấu hình còn thấp, chất lượng đường truyền Internet đôi lúc chưa ổn định. Đặc biệt, phần lớn học sinh là người dân tộc thiểu số, điều kiện kinh tế gia đình còn hạn chế nên việc tiếp cận các thiết bị công nghệ phục vụ học tập chưa đồng đều. Một bộ phận giáo viên còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận các phần mềm mới do giao diện thường xuyên thay đổi và còn sử dụng nhiều thuật ngữ tiếng Anh.
Để tiếp tục nâng cao hiệu quả chuyển đổi số trong giáo dục, nhà trường xác định sẽ đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức về chuyển đổi số, tăng cường bồi dưỡng kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, giáo viên, tiếp tục rà soát, đầu tư bổ sung trang thiết bị công nghệ, nâng cấp hạ tầng mạng, bảo đảm an toàn thông tin và khai thác hiệu quả các nền tảng số phục vụ công tác quản lý, giảng dạy và học tập.
Có thể thấy, hành trình chuyển đổi số tại Trường Tiểu học Tà Rụt không chỉ là việc đưa công nghệ vào trường học mà còn là quá trình từng bước thay đổi tư duy quản lý, đổi mới phương pháp giáo dục và mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức cho học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Với sự quan tâm của các cấp, sự quyết tâm của tập thể cán bộ, giáo viên và nhân viên cùng tinh thần chủ động đổi mới, ngôi trường vùng cao này đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số bằng những kết quả thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và tạo thêm nhiều cơ hội tiếp cận tri thức cho học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số trong kỷ nguyên số.
HỒNG NHUNG
Học sinh Trường Tiểu học Tà Rụt thực hành trên phòng máy tính, từng bước hình thành kỹ năng số đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giáo dục.
Hiệu trưởng cùng giáo viên Trường Tiểu học Tà Rụt tham gia lớp tập huấn về năng lực số và Khung năng lực số, góp phần nâng cao hiệu quả chuyển đổi số trong nhà trường.
Giáo viên Trường Tiểu học Tà Rụt ứng dụng thiết bị số và bài giảng điện tử trong các hoạt động chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
