Quảng Trị triển khai tập huấn, hướng dẫn quản lý, vận hành trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới

Năm học 2026–2027 là năm đầu tiên mô hình trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới đất liền được tổ chức và đi vào hoạt động. Đây là mô hình có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm cơ hội học tập cho học sinh ở địa bàn biên giới, đồng thời đặt ra yêu cầu mới đối với công tác quản trị nhà trường, tổ chức các hoạt động giáo dục, quản lý học sinh nội trú, chăm sóc, nuôi dưỡng và bảo đảm an toàn cho học sinh.

Thực hiện Kế hoạch số 3979/KH-SGDĐT ngày 07/8/2026, Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Trị đã tổ chức xây dựng chương trình, biên soạn tài liệu và thành lập đội ngũ báo cáo các lớp tập huấn; từ ngày 24-28/8/2026, tại các Trường phổ thông nội trú TH&THCS Dân Hóa, Thượng Trạch, Đakrông và Hướng Phùng, Sở Giáo dục đã tổ chức Hội nghị tập huấn, hướng dẫn công tác quản lý, vận hành trường phổ thông nội trú liên cấp cho toàn thể cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và các lực lượng phục vụ của trường.(tổng số gần 500 cán bộ quản lí, giáo viên, nhân viên, cán bộ văn hoá xã)

Chương trình tập huấn được thiết kế theo hướng thiết thực, sát với yêu cầu vận hành thực tế của các nhà trường, tập trung vào những vấn đề mà cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên cần nắm vững ngay từ năm học đầu tiên như: tổ chức, quản lý và vận hành nhà trường; quản lý học sinh nội trú và các hoạt động đặc thù trong trường phổ thông; thực hiện chế độ, chính sách đối với học sinh và trường nội trú; an toàn thực phẩm, phòng chống dịch bệnh và công tác y tế trường học.

Trong đó, chuyên đề về tổ chức, quản lý và vận hành nhà trường giúp cán bộ quản lý xác định rõ cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm của từng bộ phận và yêu cầu xây dựng nền nếp hoạt động ngay từ đầu năm học. Đối với công tác quản lý học sinh nội trú, chương trình tập trung vào tổ chức đời sống, học tập, sinh hoạt của học sinh; xây dựng quy trình quản lý theo từng thời điểm trong ngày; phân công trách nhiệm, trực quản sinh, bàn giao ca và xử lý các tình huống phát sinh, đặc biệt là những tình huống có thể xảy ra ngoài giờ học và ban đêm. Một trong những yêu cầu xuyên suốt được đặt ra là: mỗi hoạt động của học sinh phải được quản lý, giám sát an toàn; mỗi thời điểm phải xác định rõ người chịu trách nhiệm và phương thức bàn giao. Đây là yếu tố quan trọng để chuyển từ tư duy “quản lý học sinh” sang tổ chức một hệ thống quản lý nội trú chủ động, khoa học, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm.

Điểm đáng chú ý của chương trình là không chỉ cung cấp kiến thức, quy định mà còn chú trọng trao đổi kinh nghiệm, xử lý tình huống và giải đáp những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn. Các báo cáo viên tham gia tập huấn là những cán bộ đang trực tiếp tham gia quản lý, điều hành các cơ sở giáo dục có kinh nghiệm về nội trú, bán trú, giáo dục học sinh ở địa bàn khó khăn. Vì vậy, nội dung trao đổi được gắn với những vấn đề cụ thể trong tổ chức hoạt động của nhà trường. Thông qua các phiên trao đổi, cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên có điều kiện chia sẻ những vấn đề đặt ra trong thực tế như tổ chức bộ máy; phân công quản lý học sinh; xây dựng nội quy, quy chế; tổ chức ăn, ở, sinh hoạt; phối hợp với cha mẹ học sinh; xử lý tình huống; bảo đảm an toàn; thực hiện chế độ, chính sách và phối hợp với chính quyền địa phương, các lực lượng trên địa bàn. Mục tiêu của chương trình không chỉ dừng ở việc “hiểu đúng”, mà hướng tới việc mỗi đơn vị sau tập huấn có thể tổ chức được bộ máy quản sinh, thực hiện được các quy trình học tập – ăn – ở – đi lại – điểm danh, xử lý được các tình huống thường gặp, phối hợp được với gia đình và các lực lượng liên quan, đồng thời hoàn thiện quy chế, hồ sơ và phương án vận hành của nhà trường.

Đối với mô hình trường phổ thông nội trú, học sinh học tập và sinh hoạt tập trung tại trường nên yêu cầu bảo đảm an toàn được đặt lên hàng đầu. Vì vậy, chương trình dành thời lượng cho các nội dung về công tác y tế trường học, phòng chống dịch bệnh, vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm. Đây là những vấn đề có tác động trực tiếp đến sức khỏe, chất lượng học tập và đời sống của học sinh. Đặc biệt, nội dung an toàn thực phẩm được trao đổi với sự tham gia của báo cáo viên thuộc Chi cục An toàn thực phẩm, tập trung vào những yêu cầu trong tổ chức bữa ăn cho học sinh nội trú, từ lựa chọn, tiếp nhận, bảo quản thực phẩm đến chế biến và tổ chức ăn uống an toàn. Qua đó, các nhà trường được định hướng xây dựng môi trường nội trú theo phương châm an toàn – nền nếp – trách nhiệm – chăm sóc toàn diện, trong đó mỗi học sinh không chỉ được bảo đảm điều kiện học tập mà còn được quan tâm đến sức khỏe, đời sống, kỹ năng tự phục vụ và khả năng thích ứng với môi trường sinh hoạt tập thể.

Trong quá trình tập huấn, các nội dung về quản lý học sinh, bảo đảm an ninh, an toàn, phòng ngừa rủi ro, phối hợp xử lý tình huống và hỗ trợ học sinh được đặt trong mối quan hệ tổng thể giữa nhà trường và cộng đồng. Đây cũng là cơ sở để các trường từng bước hình thành cơ chế phối hợp phù hợp với điều kiện từng địa bàn; phát huy vai trò của cấp ủy, chính quyền địa phương, các lực lượng quân sự, biên phòng, công an, y tế và các tổ chức liên quan trong việc hỗ trợ nhà trường quản lý, giáo dục và chăm sóc học sinh. Việc tổ chức tập huấn, hướng dẫn lần này là bước chuẩn bị quan trọng để các trường phổ thông nội trú liên cấp chủ động bước vào năm học 2026–2027 – năm học đầu tiên vận hành mô hình mới. Theo định hướng của Sở Giáo dục và Đào tạo, sau tập huấn, các nhà trường cần tiếp tục rà soát điều kiện thực tế, cụ thể hóa các nội dung đã được hướng dẫn thành quy chế nội bộ, quy trình, biểu mẫu, phương án phân công và cơ chế kiểm tra, giám sát, bảo đảm các quy định thực sự được chuyển hóa thành hoạt động thường xuyên của nhà trường. Mỗi trường cần xác định rõ: quản lý phải chặt chẽ nhưng nhân văn; tổ chức phải khoa học nhưng linh hoạt; chăm sóc phải toàn diện; mọi hoạt động phải đặt sự an toàn và tiến bộ của học sinh làm trung tâm.

Với sự chuẩn bị chủ động của ngành Giáo dục, sự vào cuộc của chính quyền địa phương và sự phối hợp của các lực lượng trên địa bàn, chương trình tập huấn được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng để các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới vận hành đúng hướng, an toàn, nền nếp và hiệu quả, góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ nâng cao chất lượng giáo dục, chăm lo cho học sinh và xây dựng thế trận giáo dục gắn với đặc thù địa bàn biên giới.

“Tổ chức khoa học – Quản lý chặt chẽ – Chăm sóc toàn diện – Bảo đảm an toàn” không chỉ là thông điệp của chương trình tập huấn, mà cần trở thành phương châm hành động trong quá trình xây dựng và vận hành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới của tỉnh Quảng Trị./.

Phòng GDPT